ABD–Türkiye Vergi Anlaşması: 2026 Kapsamlı Rehberi

Giriş / Yönetici Özeti (Executive Summary)

Amerika Birleşik Devletleri ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması (ABD–Türkiye ÇVÖA), iki ülke arasındaki vergilendirme haklarını paylaştırmak, mükerrer vergilendirmeyi engellemek ve sınır ötesi finansal işlemlerdeki stopaj vergisi (Withholding Tax – WHT) oranlarını sınırlandırmak amacıyla yürürlüğe konulmuş ikili bir uluslararası sözleşmedir.

Uluslararası yatırımcılar ve Türkiye’de ikamet eden yabancılar (expatlar) arasındaki en yaygın yanılgı, bu anlaşmanın Türkiye’de mukim olanlar için ABD vergilerinden toptan bir muafiyet sağladığı inancıdır. Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlık esasına dayalı vergilendirme sistemi (citizenship-based taxation) uyguladığından, bu vergi anlaşması ABD vatandaşlarının veya Green Card (Yeşil Kart) sahiplerinin IRS’e (İç Gelir İdaresi) yıllık vergi beyannamesi verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Finans Direktörleri (CFO), kurumsal yatırımcılar, dijital göçebeler ve sınır ötesi faaliyet gösteren teknoloji şirketleri için hazırlanan bu 2026 rehberi, ikili vergi anlaşması avantajları ile ABD iç vergi mevzuatı arasındaki sınırları netleştirmekte ve sınır ötesi vergi yükümlülüklerinizi yasal zeminde optimize etmeniz için profesyonel bir çerçeve sunmaktadır.

ABD–Türkiye Vergi Anlaşması Nedir?

Anlaşma Ne Zaman İmzalandı ve Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasındaki resmi anlaşma 28 Mart 1996 tarihinde Washington’da imzalanmıştır. Anlaşma resmi olarak 19 Aralık 1997 tarihinde yürürlüğe girmiş; kaynakta tevkif edilen (stopaj) vergilere ilişkin hükümleri ise 1 Ocak 1998 veya bu tarihten sonra ödenen ya da alacak kaydedilen tutarlar için geçerlilik kazanmıştır.

Anlaşma Hangi Vergileri Kapsar?

Madde 2 (Kapsanan Vergiler) uyarınca anlaşma, her iki akit devlet tarafından uygulanan belirli gelir vergilerine münhasırdır:

• Türkiye’de: Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi ve bu vergiler üzerinden alınan ek fon ve fon payları.
• Amerika Birleşik Devletleri’nde: İç Gelir Kanunu (IRC) uyarınca tarh edilen Federal Gelir Vergileri ve özel vakıflar üzerinden alınan tüketim vergileri.
• Kapsam Dışı Alanlar: Anlaşma; ABD Eyalet Gelir Vergilerini (State Income Taxes), Türkiye’deki Katma Değer Vergisini (KDV) veya Sosyal Güvenlik / İstihdam vergilerini kapsamamaktadır.

Anlaşma Avantajlarından Kimler Yararlanabilir?

Anlaşma avantajları, iç mevzuat kurallarına göre ABD veya Türkiye’de “Mukim” (Resident) statüsünü haiz olan, gelirin nihai “Gerçek Lehtarı” (Beneficial Owner) konumunda bulunan ve Madde 22’de düzenlenen Menfaatlerin Sınırlandırılması (Limitation on Benefits – LOB) şartlarını sağlayan gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilebilir.

Anlaşmanın Yaptığı ve Yapmadığı Düzenlemeler

• Yaptığı Düzenlemeler: Çifte mukimlik durumlarını bağlayıcı kurallarla (tie-breaker) çözümler, yasal stopaj tavanlarını düşürür ve çifte vergilendirmeyi önleyici mahsup mekanizmaları tesis eder.
• Yapmadığı Düzenlemeler: ABD vatandaşlarının IRS nezdindeki küresel vergi mükellefiyetini sıfırlamaz, FinCEN veya IRS hesap bildirim zorunluluklarını (FBAR/FATCA) kaldırmaz, işletmeleri Türkiye’deki dolaylı vergilerden (KDV) muaf tutmaz.

Türkiye’deki ABD Vatandaşları ve Koruma Klozu (Saving Clause)

Türkiye’de Yaşamak ABD Vergi Yükümlülüklerini Sona Erdirir mi?

Hayır. Amerika Birleşik Devletleri, vatandaşlarını ve yasal daimi mukimlerini (Green Card sahipleri), ikamet ettikleri veya geliri elde ettikleri yere bakılmaksızın dünya çapındaki gelirleri (worldwide income) üzerinden vergilendirir. Türkiye’de yasal ikamet tesis etmek veya yerel vergi mükellefi olmak bu federal sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Madde 1(3) Koruma Klozu (Saving Clause) Analizi

ABD vatandaşlarını en yakından ilgilendiren kritik düzenleme, Madde 1(3)’te yer alan “Koruma Klozu” (Saving Clause) hükmüdür. Bu fıkra gereğince Amerika Birleşik Devletleri, kendi vatandaşlarını ve mukimlerini sanki bu anlaşma hiç yürürlüğe girmemiş gibi vergilendirme hakkını saklı tutar. Dolayısıyla, İstanbul’da ikamet eden bir ABD vatandaşı, anlaşmanın genel hükümlerine dayanarak gelirini IRS’ten tamamen muaf tutamaz.

Madde 1(4) Kapsamındaki İstisnalar

Koruma Klozu mutlak değildir. Madde 1(4), Koruma Klozu’na rağmen ABD vatandaşları ve mukimlerinin yararlanmaya devam edebileceği belirli anlaşma maddelerini istisna kılmıştır. Bunlar başlıca şunlardır:

• Emekli Maaşları ve Tahsisatlar (Madde 18): Belirli kamu emeklilik maaşları ve sosyal güvenlik ödemeleri.
• Kamu Hizmeti (Madde 19): Bir akit devlet tarafından kamu görevi karşılığında ödenen resmi maaş ve ücretler.
• Öğrenciler ve Öğretmenler (Madde 20): Araştırmacıların, öğretmenlerin ve öğrencilerin yurt dışından temin ettikleri burs veya ödeneklere tanınan geçici muafiyetler.

ABD Vatandaşları, Green Card Sahipleri ve Diğer Mükellefler

ABD vatandaşları ve Green Card sahipleri Koruma Klozu ile bağlıyken, ABD’de mukim olmayan yabancılar (Non-Resident Alien – NRA)—örneğin İzmir’de ikamet edip ABD borsalarına yatırım yapan Türk vatandaşları—bu kısıtlamaya tabi değildir. NRA statüsündeki kişiler, dünya çapında gelir beyanına girmeden ABD kaynaklı pasif gelirleri üzerindeki stopaj indirimlerinden eksiksiz faydalanabilirler.

ABD–Türkiye Vergi Mukimliği ve Çifte Mukimliği Çözme Kuralları (Tie-Breaker)

ABD İç Hukuku Mukimlik Kuralları

ABD iç mevzuatına göre bir kişi; ABD vatandaşıysa, geçerli bir Green Card’a sahipse veya Substantial Presence Test‘i (üç yıllık ağırlıklı formül uyarınca cari yılda en az 183 gün ABD’de bulunma koşulunu) karşılıyorsa vergi mukimi kabul edilir.

Türkiye İç Hukuku Mukimlik Kuralları

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, Türkiye’de yerleşmiş olan veya bir takvim yılı içinde Türkiye’de devamlı olarak altı aydan (183 günden) fazla oturan gerçek kişiler “Tam Mükellef” sayılır ve Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri tüm kazançlar üzerinden vergilendirilirler.

Madde 4 Kapsamında Mukimlik ve Basamaklı Testler (Tie-Breaker Rules)

Her iki ülkenin iç mevzuatına göre bir kişinin “çifte mukim” (dual resident) kabul edildiği durumlarda, Anlaşmanın 4. Maddesi mukimliği tek bir ülkeye atamak için hiyerarşik Çözüm Kuralları (Tie-Breaker Rules) uygular:

1. Daimi Mesken (Permanent Home): Bireyin yalnızca bir devlette yararlanabileceği daimi bir konutu bulunuyorsa, o devletin mukimi sayılır.
2. Hayati Menfaatlerin Merkezi (Center of Vital Interests): Her iki devlette de meskeni varsa, kişisel, ailevi ve ekonomik ilişkilerinin daha sıkı olduğu devlet esas alınır.
3. Alışılmış Mesken (Habitual Abode): Hayati menfaatler merkezi tespit edilemezse, bireyin mutat olarak kaldığı (en çok vakit geçirdiği) devlet dikkate alınır.
4. Vatandaşlık (Nationality): Birey her iki devlette de mutat meskene sahipse veya hiçbirinde değilse, vatandaşı olduğu devletin mukimi sayılır.
5. Karşılıklı Anlaşma Usulü (MAP): Birey her iki devletin de vatandaşıysa ya da hiçbirinin vatandaşı değilse, yetkili makamlar (IRS ve GİB) sorunu Madde 25 uyarınca karşılıklı mutabakatla çözer.

ABD–Türkiye Vergi Anlaşması Stopaj (WHT) Oranları

Anlaşmanın en önemli ticari faydalarından biri, sınır ötesi sermaye akışlarında kaynak ülkede uygulanan stopaj vergisi oranlarına tavan sınır getirmesidir.

Temettüler — Madde 10

Türkiye’deki bir iştirak şirketi, ABD’deki ana ortaklığına temettü dağıttığında, ABD şirketinin oy hakkı veren hisselerin en az %10’una doğrudan sahip olması kaydıyla stopaj oranı en fazla %15 olarak uygulanabilir. Küçük yatırımcılar ve portföy hisseleri için bu tavan oran %20‘dir.

Faiz Gelirleri — Madde 11

Sınır ötesi borçlanmalarda genel faiz stopaj tavanı %15‘tir. Uluslararası finansmanı teşvik etmek amacıyla, yetkili bankalara ve finansal kuruluşlara ödenen kredi faizlerinde bu oran %10‘a çekilmiştir. Devlet kurumları veya Merkez Bankası tarafından temin edilen ya da garanti edilen kredilerde tevkifat %0 (muaf) olarak uygulanır.

Gayrimaddi Hak Bedelleri (Royalty) — Madde 12

Madde 12 gayrimaddi hak bedellerini iki temel kategoride vergilendirir:

• %5 Oranı: Sınai, ticari veya bilimsel teçhizatın kullanma hakkı karşılığında yapılan ödemeler (ekipman kiralama mahiyetindeki işlemler).
• %10 Oranı: Sinema filmleri, telif hakları, patentler, ticari markalar, gizli formüller veya bilgi birikimi (know-how) karşılığı yapılan ödemeler.

Yazılım Sınıflandırması Zorluğu: Yazılım ödemelerinin hukuki niteliği son derece dikkatli analiz edilmelidir. Standart bir SaaS (Hizmet Olarak Yazılım) aboneliği veya paket yazılım alımı yalnızca son kullanıcı işletim hakkı devrediyorsa, genellikle Ticari Kazanç (İşyeri yoksa %0 stopaj) kapsamında değerlendirilir. Ancak, yazılımın kaynak koduna müdahale etme, çoğaltma veya fikri haklarını ticarileştirme yetkisi veriliyorsa, ödeme %10 oranında stopaja tabi bir telif/gayrimaddi hak olarak nitelendirilir.

Şube Kâr Aktarım Vergisi (Branch Profits Tax)

Madde 10(4), her iki devlete de mukim olmayan bir kurumun yerel daimi temsilciliğinin (şubesinin) kârını merkezine aktarması durumunda azami %15 oranında Şube Kâr Dağıtım Stopajı uygulama yetkisi tanımaktadır.

RIC ve REIT İstisnaları

%15’lik indirimli temettü oranı kural olarak ABD’deki Düzenlemeye Tabi Yatırım Şirketleri (RIC) veya Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları (REIT) tarafından ödenen temettülere doğrudan uygulanmaz; bu yapılar anlaşma protokolünde ayrıntılı özel istisnalara tabi tutulmuştur.

Anlaşma Oranlarından Fiilen Kimler Yararlanabilir?

İndirimli stopaj oranları kendiliğinden devreye girmez. Geliri tahsil eden tarafın Anlaşma Mukimliğini kanıtlaması, Gerçek Lehtar (Beneficial Owner) olduğunu tevsik etmesi, Madde 22 Menfaatlerin Sınırlandırılması (LOB) testlerini karşılaması ve usulüne uygun vergi formlarını (W-8BEN-E vb.) ibraz etmesi zorunludur.

ABD–Türkiye Anlaşmasında Çifte Vergilendirme Nasıl Önlenir?

Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi — Madde 23

Anlaşma, mükerrer vergilendirmeyi engellemek için “Mahsup Yöntemi”ni (Credit Method) benimsemiştir. Bir mukim her iki ülkede de vergilendirilebilir bir gelir elde ettiğinde, Madde 23 uyarınca mukim olunan devlet, kaynak devlette usulüne uygun ödenen verginin kendi vergisinden mahsup edilmesine izin vermekle yükümlüdür.

ABD İç Hukukunda Yabancı Vergi Mahsubu (FTC)

ABD tarafında bu mahsup mekanizması, IRC Bölüm 901-908 uyarınca gerçek kişiler için Form 1116, tüzel kişiler için Form 1118 vasıtasıyla işletilir.

Türkiye’de Yabancı Vergilerin Mahsubu

Buna karşılık, Türkiye’de mukim bir mükellef ABD kaynaklı kazancı üzerinden federal gelir vergisi ödemişse, Turkish tax authorities ödenen bu verginin Türkiye’de söz konusu kazanca isabet eden vergiden mahsup edilmesine yerel kanuni sınırlar çerçevesinde imkân tanır.

Anlaşma Koruması ve İç Mevzuattaki Mahsup Mekanizması

Vergi anlaşması çifte vergilendirmenin önlenmesi yükümlülüğünü teminat altına alır; söz konusu mahsubun teknik hesaplamaları, sepet kuralları ve üst sınırları ise ilgili ülkenin iç vergi kanunları tarafından belirlenir.

Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Neden Sıfır Vergi Anlamına Gelmez?

Yabancı vergi mahsubu vergi yükünü iki ülkedeki en yüksek orana eşitler; vergiyi tamamen sıfırlamaz. Türkiye’deki fiili vergi oranı ABD’deki vergi diliminizden düşükse, aradaki fark tutarını IRS’e ödemeniz gerekir.

İşyeri (Permanent Establishment) ve Ticari Kazançlar

İşyeri (Permanent Establishment – PE) Nedir?

Madde 5 kapsamında İşyeri; bir teşebbüsün ticari faaliyetlerinin tamamen veya kısmen yürütüldüğü “sabit bir iş yeri” olarak tanımlanır. Bu kapsamda yönetim merkezleri, şubeler, bürolar, fabrikalar ve atölyeler doğrudan işyeri kabul edilir.

İnşaat ve Montaj Projelerinde 6 Ay Kuralı

Bir inşaat şantiyesi, yapım, montaj veya kurma projesi ya da bunlarla ilgili gözetim faaliyetleri, yalnızca 6 ayı aşan bir süre devam ederse bir İşyeri teşkil eder. (Bu süre Madde 5(2)(g)’de özel olarak tanımlanmış olup, kişisel ikamete dair 183 gün kuralından bağımsızdır).

Bağımlı Temsilci İşyeri (Dependent Agent PE)

Şirketin fiziki bir ofisi bulunmasa dahi, Türkiye’de şirket adına sözleşme akdetme yetkisine sahip olan ve bu yetkisini mutat olarak kullanan bir bağımlı temsilci (Dependent Agent) üzerinden faaliyet gösterilmesi durumunda, ABD şirketi Türkiye’de bir işyeri oluşturmuş sayılır.

Madde 7 Uyarınca Ticari Kazançlar

Uluslararası vergi hukukunun temel prensibi gereği: Bir ABD şirketinin ticari kazancı, Türkiye’de bulunan bir işyeri vasıtasıyla faaliyet göstermedikçe Türkiye’de kurumlar vergisinden müstesnadır. Şayet Türkiye’de bir işyeri mevcutsa, Türkiye yalnızca münhasıran bu işyerine atfedilebilen kâr payı üzerinden vergilendirme yapabilir.

Yazılım, SaaS ve Hizmet Sektöründeki İşyeri Riskleri

Teknoloji şirketlerinin sınır ötesi faaliyetlerinde fiziki ve operasyonel temasları dikkatle yapılandırılmalıdır. Türkiye’de sabit bir yönetim üssü oluşturulması, altyapı yönetimi için uzun süreli teknik personelin görevlendirilmesi veya sözleşme bağlama yetkisine sahip yerel satış ekipleri istihdam edilmesi, Türkiye’de kurumlar vergisine tabi bir işyeri doğurabilir.

Anlaşma Avantajlarından Kimler Yararlanabilir? — Madde 22 LOB

Üçüncü ülke mukimlerinin vergi avantajı elde etmek amacıyla tabela şirketler kurmasını (Treaty Shopping) önlemek için Anlaşmanın 22. Maddesi katı Menfaatlerin Sınırlandırılması (Limitation on Benefits – LOB) kuralları getirmiştir.

Mukimlik ve Gerçek Lehtarlık (Beneficial Ownership)

Yalnızca ilgili ülkede kurulmuş olmak yeterli değildir. Şirketin gelirin gerçek lehtarı olması şarttır; gelirleri doğrudan üçüncü bir ülkeye aktarmak üzere kurulmuş paravan veya aracı şirketler (conduits) anlaşma haklarından mahrum bırakılır.

LOB Testleri

Tüzel kişilerin anlaşmadaki indirimli stopaj oranlarından yararlanabilmesi için Madde 22’deki nesnel testlerden en az birini karşılaması veya yetkili makamdan takdir yetkisi kapsamında onay alması gerekir:

• Sahiplik ve Matrah Aşındırma Testi (Ownership and Base-Erosion Test): Şirket hisselerinin belirli bir oranının nitelikli mukimlere ait olmasını ve brüt gelirin önemli bir kısmının mukim olmayan kişilere faiz veya telif gibi indirilebilir giderlerle aktarılmamasını gerektirir.
• Halka Açık Şirket Testi (Publicly Traded Test): Ana hisse sınıfı tanınmış bir menkul kıymetler borsasında (örneğin NASDAQ, NYSE veya Borsa İstanbul) düzenli olarak işlem gören şirketleri kapsar.
• Faal Ticari Faaliyet Testi (Active Business Test): Gelirin, mukimlik ülkesinde icra edilen fiili ve meşru bir ticari faaliyetle doğrudan bağlantılı veya bununla ilişkili olarak elde edilmiş olması şarttır.
• Takdir Yetkisine Dayalı Muafiyet (Discretionary Relief): Şirket nesnel kriterleri karşılayamasa dahi, yetkili makam (IRS veya GİB) yapının ana amacının anlaşma suiistimali olmadığını tespit ederse lehe karar verebilir.

ABD İç Hukuk Kuralları: FEIE ve Vergi Anlaşması Karşılaştırması

İkili vergi anlaşması hükümleri ile ABD iç hukukunun sunduğu muafiyetler birbirine karıştırılmamalıdır.

Yabancı Ülkede Elde Edilen Gelir İstisnası — Form 2555 (FEIE)

FEIE, ABD iç mevzuatının tanıdığı bir istisnadır; vergi anlaşmasından kaynaklanan bir hak değildir. Gerekli şartları taşıyan expatlar, yurt dışında çalışarak elde ettikleri faal gelirlerini (maaş, serbest meslek kazancı) IRS’in her yıl enflasyona göre belirlediği yasal tavan tutara kadar federal vergiden istisna tutabilirler. Pasif gelirler (temettü, kira, faiz) hiçbir şekilde FEIE kapsamına girmez.

Vergi Anlaşması ile İç Hukukun Etkileşimi

Mükellefler genellikle faal çalışma kazançları için FEIE’den yararlanırken, tavanı aşan gelirler veya pasif gelirler için ödenen Türk vergilerini FTC ile mahsup etme yolunu seçerler. Vergi anlaşması ise bu süreçte kaynak ülkenin aşırı tevkifat yapmasını sınırlandırarak zemin sağlar.

FATCA, FBAR ve Form 8938: Türkiye’deki ABD Kişilerinin Bildirimleri

Vergi anlaşması, ABD finansal şeffaflık mevzuatından hiçbir muafiyet sağlamaz.

FATCA ve Türk Finans Kuruluşları

Türkiye ile ABD arasındaki FATCA Hükümetlerarası Anlaşması (IGA) kapsamında, Türk bankaları (Ziraat, İşbank, Garanti vb.) nezdinde hesap açan ABD Kişilerini tespit etmek ve ilgili hesap bilgilerini her yıl resmi kanallar üzerinden IRS’e bildirmekle yasal olarak yükümlüdür.

FBAR — 10.000$ Toplam Bakiye Eşiği

Bir takvim yılı içinde herhangi bir anda, Türkiye’deki (ve diğer yabancı ülkelerdeki) finansal hesaplarınızın toplam değeri 10.000 ABD Dolarını aşarsa, FinCEN Form 114 (FBAR) beyannamesi verilmesi zorunludur.

Form 8938 Eşikleri (Bireysel Mükellef Bildirimi)

Kurumların FATCA bildiriminden ayrı olarak, yurt dışında ikamet eden ABD mükellefleri belirli yabancı finansal varlıklarını Form 1040 ekinde Form 8938 ile IRS’e bildirmek zorundadır. Yurt dışındaki mükellefler için bildirim eşikleri medeni duruma göre değişiklik gösterir:

• Bekar Mükellefler: Vergi yılının son gününde 200.000$’ı veya yıl içinde herhangi bir anda 300.000$’ı aşan varlıklar.
• Evli ve Ortak Beyanname Verenler: Yıl sonunda 400.000$’ı veya yıl içinde herhangi bir anda 600.000$’ı aşan varlıklar.

ABD–Türkiye Vergi Anlaşmasının Kapsamadığı Alanlar

Türkiye’deki Katma Değer Vergisi (KDV)

Anlaşma sadece Madde 2’de tanımlanan doğrudan gelir vergilerini kapsar. Türkiye’de gerçekleştirilen mal teslimleri veya dijital hizmet ifaları Türk KDV mevzuatına tabidir ve anlaşma bu vergiden muafiyet sağlamaz.

ABD Eyalet Gelir Vergileri (State Taxes)

Anlaşma federal düzeyde akdedilmiştir. California, New York gibi eyaletler kural olarak federal vergi anlaşmalarına tabi değildir; eyaletle ikamet (domicile) bağınız devam ediyorsa eyalet gelir vergisi doğabilir.

Sosyal Güvenlik Primleri

ABD ile Türkiye arasında Sosyal Güvenlik Anlaşması (Totalization Agreement) bulunmamaktadır. Bu durum, Türkiye’de serbest çalışan bir ABD vatandaşının hem ABD’de Self-Employment Tax (SECA) hem de Türkiye’de SGK primi ödeme zorunluluğuyla karşılaşmasına (çifte prim riski) yol açabilir.

Veraset ve İntikal Vergileri

Miras intikalleri ve ivazsız bağışlar gelir üzerinden alınan vergilerden olmadığından bu anlaşmanın uygulama alanı dışındadır.

Vergi Anlaşması Hakları Nasıl Talep Edilir?

Form W-8BEN ve Form W-8BEN-E

ABD kaynaklı gelir elde eden Türkiye mukimi gerçek kişiler Form W-8BEN, tüzel kişiler ise Form W-8BEN-E doldurarak ABD’deki ödeme sorumlusuna (withholding agent) ibraz etmeli ve anlaşma kapsamındaki indirimli stopaj oranını talep etmelidir.

Form 8833

Bir ABD mükellefi, vergi anlaşması hükümlerinin İç Gelir Kanunu (IRC) kurallarını değiştirdiğini veya geçersiz kıldığını ileri sürerek bir pozisyon alıyorsa, mevzuattaki özel muafiyetler haricinde bu durumu Form 8833 ile IRS’e ifşa etmek zorundadır.

Mukimlik Belgesi ve Anlaşma Talepleri

Türkiye’de indirimli stopaj oranlarından yararlanmak isteyen ABD mukimi teşebbüsler, IRS’ten Form 6166 (ABD Mukimlik Belgesi) temin etmelidir. Türk vergi idaresi (GİB) bu belgenin apostil tasdikini ve yeminli Türkçe tercümesini talep etmektedir.

ABD–Türkiye Vergi Anlaşması Uygulama Örnekleri

1. ABD Şirketinin Türk Şirketine Temettü Dağıtması

• Olay: Bir ABD şirketi, oy hakkı veren hisselerinin %25’ine sahip olan ve LOB testlerini sağlayan Türk ana ortaklığına temettü ödemektedir.
• Olası Vergi Uygulaması: Madde 10 kapsamında ABD’nin stopaj kesintisi genel yasal oran (%30) yerine %15 ile sınırlandırılır.
• Beyan Usulü: Türk şirketi Form W-8BEN-E ibraz eder; ABD şirketi ise Form 1042-S düzenler.

2. Türk Şirketinin ABD Şirketine Faiz Ödemesi

• Olay: Türkiye’deki bir ticari işletme, ABD’li bir finans kurumundan aldığı kredi için faiz ödemesi gerçekleştirmektedir.
• Olası Vergi Uygulaması: Madde 11 uyarınca, finans kurumlarına yapılan ödemelerde Türkiye’deki stopaj oranı en fazla %10 olarak uygulanır.
• Beyan Usulü: ABD finans kuruluşu geliri beyan eder ve Türkiye’de kesilen %10’luk vergiyi Form 1118 üzerinden federal vergisinden mahsup edebilir.

3. Türkiye’de Mukim Serbest Çalışan (Freelancer) ABD Vatandaşı

• Olay: Bir ABD vatandaşı ikamet izniyle İstanbul’da yaşamakta ve yazılım danışmanlığı geliri elde etmektedir.
• Olası Vergi Uygulaması: Koruma Klozu (Saving Clause) nedeniyle anlaşma kişiyi ABD beyannamesinden muaf tutmaz.
• Beyan Usulü: Mükellef, faal kazancını yıllık yasal limit çerçevesinde Form 2555 (FEIE) ile istisna tutabilir; aşan kısım için ise Form 1116 ile mahsup (FTC) mekanizmasını işletebilir. Sosyal güvenlik prim yükümlülükleri bağımsız olarak değerlendirilmelidir.

4. Türkiye’ye Satış Yapan ABD SaaS Şirketi

• Olay: Bir ABD yazılım şirketi, telif haklarını devretmeksizin Türk kurumsal müşterilerine bulut tabanlı kurumsal SaaS aboneliği satmaktadır. Türkiye’de ofisi veya bağımlı acentesi yoktur.
• Olası Vergi Uygulaması: Ödemenin Madde 7 uyarınca ticari kazanç olarak nitelendirilmesi ve Türkiye’de bir işyeri bulunmaması şartıyla, Türkiye’de kurumlar vergisi veya gayrimaddi hak stopajı doğmaz.

5. ABD Vatandaşının Türkiye’deki Gayrimenkul Yatırımı

• Olay: Bir ABD vatandaşı İzmir’de satın aldığı daireden kira geliri elde etmektedir.
• Olası Vergi Uygulaması: Madde 6 uyarınca gayrimenkulün bulunduğu ülke olarak Türkiye birincil vergilendirme yetkisine sahiptir.
• Beyan Usulü: Vatandaşlık esası nedeniyle gelir IRS’e bildirilmeli; ancak Türkiye’de ödenen gelir vergisi Form 1116 üzerinden ABD vergisinden mahsup edilmelidir.

🛑 Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi (Legal Disclaimer)

Bu rehberde sunulan bilgiler yalnızca genel eğitim ve bilgilendirme amaçlı olup, resmi hukuki, mali veya muhasebe danışmanlığı teşkil etmez.

Amerika Birleşik Devletleri ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki uluslararası vergi mevzuatı—özellikle Menfaatlerin Sınırlandırılması (LOB), İşyeri (PE) oluşumu ve kurumlar vergisi alanlarında—son derece teknik, karmaşık ve idari değişikliklere açıktır. Somut olayınız özelinde profesyonel değerlendirme yapılmaksızın bu metne dayanılarak finansal, kurumsal yapılandırma veya vergi beyan kararları alınmamalıdır.

Kişiselleştirilmiş danışmanlık almak ve her iki yargı alanındaki mevzuata tam uyum sağlamak için lisanslı bir ABD vergi uzmanının (CPA) yanı sıra, hem Amerika Birleşik Devletleri’nde hem de Türkiye’de ofisleri bulunan the legal team at Nexpo Legal ile iletişime geçmenizi tavsiye ederiz.