Official legal document with a red wax seal representing company formation in Türkiye, with the Istanbul skyline in the background.

Türkiye’de Şirket Kuruluşu: Yabancı Yatırımcılar İçin 2026 Hukuki Rehberi

İçindekiler

Türkiye Cumhuriyeti, uluslararası yatırımcılar için düzenlemelere dayalı, stratejik açıdan avantajlı ve stratejik konuma sahip bir ortam sunmaktadır. Avrupa, Orta Doğu ve Asya pazarlarının kesişim noktasında yer alan Türkiye, temel olarak millî muamele (yerli ve yabancı yatırımcılara eşit muamele) ilkesini benimseyen gelişmiş bir yasal çerçeveye sahiptir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu uyarınca, yabancı yatırımcılara yerli yatırımcılarla tamamen aynı haklar, yükümlülükler, sorumluluk korumaları ve faaliyet imkânları tanınmıştır. Ticari sektörlerin büyük bir çoğunluğunda sermayenin tamamının yabancı yatırımcılara ait olması sahipliğine izin verilmesi, diğer gelişmekte olan pazarlarda yaygın olarak talep edilen yerel ortaklık, ortak girişim veya zorunlu yerli ortak bulundurma şartı olan ihtiyacı ortadan kaldırmaktadır.

Türkiye'de şirket kurmak için yasal belgeler ve süreç

Orijinal metin: Mevzuat ve makroekonomik görünümün 2026 yılı itibarıyla geçirdiği değişimlerle birlikte Türkiye’de ticaret sicili, vergilendirme ve uyum sistemlerinin dijitalleşmesini önemli ölçüde hızlandırmıştır. Bu dijitalleşme süreci, bürokratik engelleri azaltmayı ve yabancı sermaye girişlerini teşvik etmeyi amaçlarken; aynı zamanda rekabeti kısıtlayıcı uygulamalar, kurumlar vergisi yükümlülüklerinin ve Türk vatandaşı istihdamına ilişkin koşulların denetimini de artırmıştır. Ortaya çıkan bu ekosistem, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (Mersis) ve Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi’nden (E-TUYS), Turkuaz Kart gibi nitelikli yabancılara yönelik ikamet ve çalışma imkânları kadar farklı idari yükümlülüklerin dikkatle yerine getirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Bu ortamda başarıyla faaliyet göstermek, yasal yükümlülüklerin doğru anlaşılmasını gerektirir. Özellikle Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ve daha geniş Orta Doğu coğrafyasından gelen yabancı yatırımcılar, belge tasdiki, sermaye yapılandırması ve kuruluş sonrası uyum süreçlerini ilgili usullere uygun olarak yürütmelidir. Bu rapor, 2026 yılı itibarıyla Türkiye’de şirket kuruluşu ve doğrudan yabancı yatırımları düzenleyen hukuki, usule ilişkin ve mali düzenlemeler ile uyum yükümlülükleri kapsamlı biçimde ele almaktadır.

Türkiye'de Yasal Gereklilikler ve Belge Tasdiki

Türk Ticaret Kanunu Uyarınca Şirket Türleri

Türk Ticaret Kanunu, ticari şirketlerini genel olarak sermaye şirketleri ve şahıs şirketleri olmak üzere iki ana gruba ile sınıflandırmaktadır. Doğrudan yabancı yatırım amacıyla, çoğunlukla sermaye şirketleri tercih edilmektedir. Sermaye şirketlerinde yasal ve idari çerçeve, ortakların kişisel özelliklerinden ziyade taahhüt edilen sermayeye dayanır. Ortakların sorumluluğu kanunda öngörülen sınırlar çerçevesinde belirlenmiştir. Adi Ortaklık, Kollektif Şirket ve Komandit Şirket gibi şahıs şirketleri, ortaklara işletme borçlarından dolayı sınırsız kişisel sorumluluk yüklemesi sebebiyle yabancı yatırımcılar tarafından nadiren tercih edilir; ancak bazen belirli konut inşaatı projelerinde kullanılabilir.

Türkiye’de ticari faaliyetler, yabancı iştirakler ve ortak girişimler için kullanılan başlıca iki şirket türü Anonim Şirket (A.Ş.) ve Limited Şirket’tir (Ltd. Şti.).

Doğru şirket yapısını seçmek yabancı yatırımcılar için önemli kararlardan biridir. Kamu borçlarından sorumluluk, ETDS kapsamındaki güncel yükümlülükler ve zorunlu sermaye artırımları konusundaki temel farklılıkları ayrıntılı rehberimizde inceleyebilirsiniz.

Stratejik Şirket Yapılandırma Rehberini Okuyun (Limited vs. Anonim)

Anonim Şirket (A.Ş.)

TTK m. 329 uyarınca tanımlanan Anonim Şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan şirkettir. Anonim şirket yapısının en büyük avantajı, sorumluluğun kesin olarak sınırlandırılmış olmasıdır: Ortaklar yalnızca şirkete karşı ve sadece taahhüt ettikleri sermaye paylarının ödenmesinden sorumludur. Anonim şirket yapısı; bankacılık, sigortacılık, finansal kiralama, faktoring, tüketici finansmanı ve portföy yönetimi gibi özel düzenlemelere tabi finansal sektörler faaliyet gösteren kuruluşlar için yasal olarak zorunludur. Ayrıca, paylarını halka arz etme veya borsada işlem görmesini sağlama yetkisine sahip tek şirket türüdür.

Yabancı Yatırımcılar İçin Türk Şirket Yapıları: Ltd. ve A.Ş.

2026 yılı itibarıyla, halka açık olmayan bir anonim şirket için asgari sermaye tutarı 250.000 TL’dir. Anonim şirket kuruluşundaki önemli kuruluş şartı, tescil öncesi sermayenin bir kısmının tescil öncesinde ödenmesi şartıdır. Taahhüt edilen nakdi sermayenin en az %25’i, şirketin Ticaret Siciline tescilinden önce ilgili banka hesabı yatırılmalıdır. Taahhüt edilen sermayenin kalan %75’i ise tescil tarihini takip eden 24 ay içinde ödenmelidir.

Anonim şirketlerde kurumsal yönetim, ortak olma zorunluluğu bulunmayan, tek bir kişiden veya birden fazla üyeden oluşabilen ve usulüne uygun olarak seçilen bir yönetim kurulu tarafından yürütülür. Payların devredilebilirliği bakımından anonim şirketler daha esnek bir yapı sunabilir. Çoğu durumda, anonim şirkette nama yazılı payların devri, noter tasdiki veya ticaret sicili tescili şartı aranmaksızın, basit bir yazılı sözleşme ve pay senetlerinin cirosu ve teslimi ile gerçekleştirilebilir; bu da yatırımcılar için pay devrini kolaylaştırabilir.

Limited Şirket (Ltd. Şti.)

TTK m. 573 ile düzenlenen Limited Şirket, bir veya daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından, belirli bir esas sermaye ile kurulan ve sermayesi paylara bölünmüş olan şirkettir. Kuruluş için aranan sermaye tutarı daha düşük olması ve daha sade yönetim yapısı nedeniyle, küçük ve orta ölçekli yabancı yatırımlar, holding şirketleri ve faaliyet gösteren bağlı şirketler için sıklıkla tercih edilen şirket türü olmaya devam etmektedir.

Limited şirketler için 2026 yılı itibarıyla geçerli olan asgari sermaye tutarı 50.000 TL’dir. Anonim şirketin aksine, limited şirketlerde tescilden önce sermayenin %25’inin peşin yatırılması zorunlu değildir; taahhüt edilen sermayenin tamamı kuruluş tarihinden itibaren 24 ay içinde ödenebilir, bu da kuruculara başlangıçta önemli bir finansman açısından esneklik sağlar.

Ancak limited şirket yapısı, yabancı yatırımcıların dikkate alması gereken ciddi bir sorumluluk riski barındırır. Ortakların şirketin özel hukuk borçlarından sorumluluğu taahhüt edilen sermaye ile sınırlı olmakla birlikte, şirketten tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacakları durumunda, ortaklar ödenmemiş kurumlar vergisi, Katma Değer Vergisi (KDV) ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) primleri gibi şirketin kamu borçlarından dolayı sermaye payları oranında kişisel olarak sorumlu tutulabilirler. Ayrıca limited şirketlerde pay devri daha fazla şekil şartına tabidir. Devir işlemi, tarafların imzalarının noterce onaylandığı yazılı bir pay devir sözleşmesi, ardından şirket sözleşmesinde aksi öngörülmedikçe genel kurul onayı ve son olarak ticaret siciline tescil ve ilan gerektirir.

Şubeler ve İrtibat Büroları

Türkiye’de ayrı bir bağlı şirket kurmaksızın faaliyet göstermek isteyen yabancı ana şirketler, bağımsız tüzel kişiliği olmayan şube veya irtibat bürosu (temsilcilik) açabilirler.

Şube, yabancı ana şirketin tüzel kişiliği bünyesinde faaliyet gösteren bir organizasyon birimi olarak faaliyet gösterir. Bağımsız bir tüzel kişiliği ve kanuni asgari sermaye şartı yoktur, bu da yabancı ana şirketin şube tarafından üstlenilen tüm borç ve yükümlülüklerden dolayı şubenin borç ve yükümlülüklerinden ana şirketin sorumlu olduğu anlamına gelir. Şubeler vergilendirme açısından kurumlar vergisi bakımından dar mükellefiyet hükümlerine tabidir; yalnızca Türkiye’de elde ettikleri kazançlar üzerinden ilgili kurumlar vergisi oranına tabidirler. Şube kârının yurt dışındaki ana merkeze aktarılması ise kâr payı dağıtımı (temettü) hükmünde sayılır ve yürürlükteki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları ile azaltılabilen ana merkeze aktarılan kazanç üzerinden yapılan vergi kesintisine tabidir.

Buna karşılık, bir İrtibat Bürosu (veya Temsilcilik) ticari faaliyet yürütmemek üzere kurulur. İzin verilen faaliyet kapsamı pazar araştırması, fizibilite çalışmaları, iletişim ve yerel koordinasyon gibi izin verilen faaliyetleri kapsar. İrtibat bürolarının gelir getirici faaliyetlerde bulunması, ticari sözleşmeler imzalaması veya fatura düzenlemesi kesinlikle yasaktır. Bu bürolar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü’nden faaliyet izni alınmasını gerektirir; bu izin genellikle başlangıçta üç yıl süreyle verilir ve geçerliliğini koruması için yıllık bildirim yükümlülüklerine tabidir.

Şirket Türlerinin Karşılaştırılması

Özellik Limited Şirket (Ltd. Şti.) Anonim Şirket (A.Ş.) Şube İrtibat Bürosu
Asgari Sermaye (2026) 50.000 TL 250.000 TL Yasal asgari sınır yok Yasal asgari sınır yok
Tescil Öncesi Sermaye Ödemesi Tescil öncesinde ödeme aranmaz; sermaye 24 ay içinde ödenebilir Nakden taahhüt edilen sermayenin en az %25’i ödenir Uygulanmaz Uygulanmaz
Ortak Sayısı 1 ila 50 En az 1 (Üst sınır yok) Tek yabancı ana şirket Tek yabancı ana şirket
Yönetim Yapısı Bir veya daha fazla Müdür Yönetim Kurulu Şube Müdürü Yetkili Temsilci
Pay Devir Mekanizması İmzaları noterce onaylanmış sözleşme ve kural olarak genel kurul onayı Payın niteliğine göre değişen devir usulleri Geçersiz Geçersiz
Kamu Borçlarından Sorumluluk Ortaklar payları oranında sorumludur Pay sahipleri kural olarak yalnızca sermaye taahhütlerinden şirkete karşı sorumludur Ana şirket tamamen sorumludur Ana şirket tamamen sorumludur
Ticari Faaliyet Tamamen Serbest İlgili mevzuat ve izin şartlarına tabi İlgili mevzuat ve izin şartlarına tabi Ticari faaliyette bulunamaz

Kuruluş Öncesi Koşullar ve Belge Tasdik Süreçleri

Türkiye’deki şirket kuruluşu sürecinin sağlıklı biçimde yürütülmesi, tamamen yabancı belgelerin eksiksiz bir şekilde tasdik edilmesine, tercüme edilmesine ve yurt dışında düzenlenen belgelerin önemli ölçüde bağlıdır. Türkiye’deki idari uygulamalar, belge tasdikine ilişkin uluslararası ve ulusal usuller sıkı sıkıya bağlı kalınmasını talep eder ve bu sıralamaya uyulmaması, Ticaret Sicili Müdürlükleri tarafından başvurunun eksik bulunmasına veya reddedilmesine neden olabilir.

Potansiyel Vergi Kimlik Numarası Alınması

Şirket kuruluş işlemlerinin ilgili aşamalarında, yabancı uyruklu tüm kurucular, tüzel kişi ortaklar ve yönetim kurulu üyeliğine atanacak kişiler bir “Potansiyel Vergi Kimlik Numarası” almalıdır. On haneli bu numara ilgili işlemler bakımından gerekli olabilir; bu numara olmadan yabancı uyruklular Şirket Sözleşmesini oluşturmak için Mersis sistemine giriş yapamaz, Türk noteri huzurunda Vekaletname düzenleyemez ve bir anonim şirket için gerekli olan %25 kuruluş sermayesini yatırmak üzere geçici banka hesabı açamazlar.

Başvuru süreci, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yönetilen Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili dijital vergi hizmeti üzerinden dijital olarak yürütülür. Yabancı kişi “Yabancılar İçin Potansiyel Vergi Kimlik Numarası Başvurusu” seçeneğini seçmeli, pasaport bilgilerini girmeli, ikamet adresini belirtmeli ve pasaportunun fotoğraflı kimlik sayfasının okunaklı dijital kopyasını yüklemelidir. Sistem doğrulaması başarıyla tamamlandığında portal, Potansiyel Vergi Kimlik Numarasını içeren barkodlu bir PDF belgesini oluşturabilir.

Belge Tasdiki: Lahey Apostili vs. Konsolosluk Onayı

Yabancı pasaportlar, şirket sicil belgeleri ve yönetim kurulu kararları gibi yurtdışında düzenlenen belgeler, usulüne uygun olarak tasdik edilmedikçe Türkiye’deki ticaret sicili müdürlükleri nezdinde ilgili sicil işleminde kabul edilmeyebilir. Gerekli yöntem, belgenin düzenlendiği ülkenin “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılmasına Dair 5 Ekim 1961 tarihli Apostil Sözleşmesi taraf olup olmadığına bağlıdır.

Lahey Sözleşmesi’ne taraf devletlerden gelen belgeler için tasdik işlemleri daha sade bir usule tabidir. Menşe ülkedeki yetkili makam tarafından düzenlenen standart bir Apostil şerhi hukuken yeterlidir. Apostilli belgenin daha sonra Türkiye içindeki yeminli ve sertifikalı bir tercüman tarafından Türkçe’ye çevrilmesi ve bu tercümenin bir Türkiyedeki bir Noter tarafından onaylanması gerekir. (Orta Doğu yatırım koridorundaki önemli bir gelişme Aralık 2022’de Suudi Arabistan Krallığı’nın Apostil Sözleşmesi’ne resmen katılmasıyla gerçekleşmiş ve Suudi sermayesinin Türk pazarına giriş süreçlerini belge tasdik işlemlerini kolaylaştırmıştır.)

Buna karşılık, Apostil Sözleşmesi’nin uygulanmadığı ülkeler için (Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Kuveyt gibi önemli finans merkezleri dahil) çok aşamalı ve konsolosluk tasdikini de içerebilen bir onay süreci zorunludur. Örneğin, BAE’de düzenlenmiş bir şirket belgesi önce yerel olarak noterden onaylanması, ardından BAE Dışişleri Bakanlığı (MOFA) tarafından tasdik edilmesi, sonrasında BAE’deki Türk Büyükelçiliği veya Konsolosluğu tarafından yasallaştırılması ve nihayetinde yerel olarak tercüme edilip noterden onaylanmadan önce Ankara veya İstanbul’daki Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından onaylanması gerekir. Eksik tasdik işlemleri veya hatalı işlem sırası, Ticaret Sicilinin başvurunun eksik bulunmasına veya reddedilmesine neden olabilir.

Ortak Türüne Göre Gerekli Belgeler

Ticaret Sicili müdürlükleri, yabancı gerçek kişi ortaklar ile yabancı tüzel kişi ortaklar arasında farklı belge şartları uygulamaktadır.

Yabancı Gerçek Kişi Ortaklar İçin:

  • Kişinin pasaportunun noterce onaylanmış Türkçe tercümesi.
  • Türkiye’de alınmış potansiyel vergi kimlik numarası.
  • Kişi Türkiye’de ikamet ediyorsa, ikamet izninin (ikamet izin belgesi) noter onaylı örneği.
  • Kuruluş işlemi uzaktan yürütülüyorsa, bir Türk vekile şirketi kurma, Ana Sözleşmeyi imzalama ve ilgili vergi işlemlerini yürütme konusunda açık yetki veren spesifik, apostilli veya konsolosluk onaylı bir Vekaletname (PoA).

Yabancı Tüzel Kişi (Şirket) Ortaklar İçin:

  • Faaliyet veya Güncel Sicil Durum Belgesi: Ana şirketin kendi ülkesindeki Ticaret Odası veya şirket sicilinden alınan, şirketin faal olduğunu gösteren güncel belge.
  • Yönetim Kurulu Kararı: Ana şirketin yetkili organı tarafından alınan ve Türkiye’de bir iştirak kurulmasını açıkça onaylayan usulune uygun karar. Bu kararda, tahsis edilmesi planlanan sermaye ayrıntılı olarak belirtilmeli, yabancı şirketin paylarını Türkiye’de temsil edecek belirli gerçek kişi atanmalı ve kurulacak şirketin faaliyet alanı ana hatlarıyla yer almalıdır.
  • Şirket Esas Sözleşmesi: Yabancı ana ortak şirketin kuruluş esas sözleşmesinin bir örneği.

(İlgili belgelerin, işlem türüne ve düzenlendikleri ülkeye göre apostilli veya konsolosluk onaylı olması, yeminli bir tercüman tarafından Türkçe’ye çevrilmesi ve gerektiğinde noterce onaylanması zorunludur.)

Mersis Altyapısı ve Adım Adım Şirket Kuruluş Süreci

Türkiye, ticaret sicili işlemlerini Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (Mersis) üzerinden büyük ölçüde dijital ortamda yürütülebilir hâle getirmiştir. Gerekli belgeler hazır olduğunda, standart bir limited veya anonim şirketin kuruluşu genellikle bir ila üç iş günü içinde tamamlanabilmektedir.

Adım 1: Mersis Veri Girişi ve Ana Sözleşmenin Hazırlanması

Kuruluş süreci, şirketin temel kuruluş belgesi olan Şirket Sözleşmesinin elektronik ortamda hazırlandığı Mersis portalı içinde başlar. Ticaret unvanı, şirket adresi, faaliyet konusu (NACE kodları), sermaye dağılımı, yönetim atamaları ve kâr dağıtım protokolleri gibi ayrıntılar girilir. Gönderildikten sonra Mersis bir Başvuru Takip Numarası üretir.

Adım 2: Sermaye Ödemeleri ve Rekabet Kurumu Payı Ödemesi

Mersis başvurusunun ardından iki farklı finansal yükümlülüğün yerine getirilmesi gerekir. İlk olarak, taahhüt edilen toplam sermaye %0,04’ü oranında hesaplanan yasal katkı payı Rekabet Kurumu hesabına yatırılmalıdır. İkinci olarak (yalnızca Anonim Şirketler için geçerlidir), kurucular geçici bir kurumsal banka hesabı açmalı ve toplam taahhüt edilen sermayenin en az %25’ini yatırmalıdır. Banka, ilgili tutarı bloke eder ve sicil müdürlüğüne sunulmak üzere banka yazısı düzenler.

Adım 3: Ticaret Sicili İşlemleri ve Oda Kaydı

Sicil işlemlerinin tamamlanması, ilgili ticaret sicili müdürlüğünde (İstanbul Ticaret Odası – İTO gibi) bünyesinde bulunan ilgili Ticaret Sicili Müdürlüğü’nde gerçekleşir. Belgelerin sicil müdürü tarafından incelenmesinin ardından kuruluş onaylanır. Kurucular şirket sözleşmesini imzalar ve şirket o anda tüzel kişilik kazanır. Müdürlük, şirketi Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilmek üzere tescil eder ve şirket aynı anda ilgili ticaret odasına kaydedilir.

Kuruluş Sonrası Uyum ve Faaliyete Başlama İşlemleri

Ticaret siciline tescil, şirketin tüzel kişilik kazanmasını sağlar ancak anında fiilen faaliyete başlayabilme anlamına gelmez. Tescilin hemen ardından yasal olarak süreye bağlı bir dizi uyum zorunluluğu tetiklenir. Bu yükümlülüklerin göz ardı edilmesi ilgili mevzuata göre yaptırımlara yol açabilir.

Vergi Dairesi İşlemleri ve Fiziki Adres Denetimi (Yoklama)

Ticaret sicili ile vergi idaresi arasındaki elektronik bildirim sistemi, şirketin kurulduğunu yerel vergi dairesine otomatik olarak bildirir. Ancak, işe başlama ve mükellefiyet durumunu tespit etmek için vergi dairesi, “Yoklama” olarak bilinen yoklama işlemi gerçekleştirmek üzere bir memur görevlendirir. Yoklama yetkilisi, beyan edilen ticari adresin fiilen var olduğunu, şirket tabelasının görünürlüğünü ve yetkili bir temsilcinin hazır bulunup bulunmadığını doğrular. Sadece posta kutusundan ibaret olan yetersiz bir sanal ofis kullanımı Yoklama denetiminden geçemez ve şirkete vergi mükellefiyetine ilişkin işlemlerde sorun yaşanabilir.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Kayıtları

Yeni kurulan şirket sigortalı çalıştırmaya başlayacaksa, elektronik ortamda SGK İşyeri Bildirgesi verilmelidir. İşveren, ilk çalışanın işe giriş tarihinden itibaren tam 10 gün içinde bir SGK işyeri sicil numarası almak zorundadır. Bireysel çalışan işe giriş bildirimleri ise çalışanın fiili işe başlama tarihinden en az bir gün önce sisteme girilmelidir.

Şirket Banka Hesabının Açılması ve Uyum Süreçleri

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ilgili bankacılık ve suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin düzenlemeler sıkı “Müşterini Tanı” (KYC) ve “Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi” (AML) direktifleri nedeniyle, tamamen operasyonel bir kurumsal banka hesabı açmak en zorlu süreçlerden biri olmaya devam etmektedir. İşlem sıklıkla günler veya haftalar alabilir; tüm nihai faydalanıcı ortaklar için mükemmel şekilde tercüme edilmiş ve yasallaştırılmış pasaportların sunulmasını gerektirir.

E-TUYS Sistemi Üzerinden Doğrudan Yabancı Yatırım Raporlaması

Yabancı sermaye ile kurulan şirketler zorunlu bir dijital raporlama mekanizmasına tabidir: Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi (E-TUYS). Türkiye sıkı bir işlem sonrası bildirim sistemi işletmektedir. Sermaye artırımları ve pay devirleri işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren bir ay içinde bildirilmek zorundayken; Yıllık Faaliyet Raporu her yıl Mayıs ayı sonuna kadar sisteme girilmelidir.

Yabancıların Çalışma ve İkamet İzinleri: Çalışma İzinleri ve Turkuaz Kart

Türkiye’de şirket kurmak veya şirket ortağı olmak, yabancı kişiye kendiliğinden Türkiye’de çalışma ya da ikamet etme hakkı tanımaz.

Standart Yabancı Çalışma İzinleri ve 5:1 İstihdam Oranı

Bir yabancı uyruklu kişiyi (ücret karşılığında çalışan yabancı şirket müdürleri dâhil) istihdam etmek için şirketin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvurması gerekir. Karşılaşılacak en büyük yasal engel 5:1 İstihdam Oranıdır: Çalışma izni verilen her bir yabancı personel için, şirketin en az beş Türk vatandaşını aktif olarak istihdam etmesi ve SGK primlerini ödemesi zorunludur. Ayrıca, şirketin en az 100.000 TRY tutarında ödenmiş sermayeye sahip olması ve yabancı ortak başvuru sahibinin kişisel olarak bu hisse değerinin en az 500.000 TRY’sine sahip olması gerekir. Turkuaz Kart gibi yollarla “Yüksek Değerli Yatırımcılar” (100.000 USD üzerinde yatırım yapanlar) bu istihdam kriterleri muaf tutulabilir.

Turkuaz Kart Sistemi

Türkiye’nin nitelikli yabancılar için öngörülen özel çalışma izni statüsü muadili olarak işlev gören Turkuaz Kart, işverene bağlı belirli bir işverene bağlı çalışma izni sistemi ve 5:1 oranını ilgili mevzuatta öngörülen farklı koşullarla süresiz daimi ikamet ve sınırsız çalışma izni sağlar. Eş ve bakmakla yükümlü olunan kişiler otomatik olarak ikamet izni alır. Bu sistem; son derece nitelikli profesyonelleri, yüksek düzeyde yatırımcıları (en az 500.000 USD sermaye yatırımı veya 400.000 USD’yi aşan gayrimenkul edinimi) ve stratejik bilim insanlarını hedefleyen başvuru sahibinin niteliklerine ve ilgili değerlendirme kriterlerine dayalı sisteme göre çalışır.

Stratejik Derin Analiz: Gayrimenkul Yatırımı & CBI

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanmak amacıyla mülk edinmeyi veya Türkiyede ki inşaat projelerine yatırım yapmayı mı planlıyorsunuz? Güncel taşınmaz değerlemesine ilişkin düzenlemeler, gizli Değer Artış Kazancı Vergisi tuzakları ve kira hukukuna ilişkin düzenlemeler arasında özel mülkiyet rehberimizle yolunuzu bulun:

2026 Gayrimenkul & İnşaat Hukuku Rehberini Okuyun

Kurumlar Vergisi, Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları ve Teşvikler

Türkiye’deki kurumlar vergisi sistemi, tam mükellef şirketlerin Türkiye’de ve yurt dışında elde ettikleri kazançlara uygulanırken: dar mükellef kuruluşlar (şubeler) yalnızca Türkiye’de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilir.

  • Kurumlar Vergisi (KV): Genel kurumlar vergisi oranı vergi matrahı üzerinden %25 olarak belirlenmiştir (%30 finans kuruluşları için). İmalatçı şirketler 1 puanlık, yalnızca ihracat odaklı kazançlar ise 5 puanlık bir indirimden yararlanır. Ek olarak, %10 oranında bir yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulamaya konulmuştur.
  • Katma Değer Vergisi (KDV): Standart oran %20’dir. İlgili mevzuatta belirlenen mal ve hizmetlerde %10, belirli temel gıda ve diğer mal gruplarında %1 indirimli oranlar uygulanmaktadır.
  • Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA): %15 olan standart temettü stopaj oranı, Türkiye’nin 80’den fazla ülkeden oluşan ÇVÖA ağı ile önemli ölçüde değişmektedir. BAE, Suudi Arabistan ve Katar gibi KİK ülkeleri için temettü stopaj oranları genellikle %5 ila %12 arasında sınırlandırılmakta, bu da kârın yurt dışına aktarılmasında vergisel avantajları sağlamaktadır.

Özel Ekonomik Bölgeler: Serbest Bölgeler ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri

  • Serbest Bölgeler (SB): Hukuken gümrük bölgesi dışında sayılan bu alanlar, ihracat odaklı imalat ve lojistik için tasarlanmıştır. İlgili mevzuatta öngörülen gümrük avantajları sağlar. Serbest bölgede üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az %85’i ihraç ediliyorsa, ilgili çalışanların ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisine ilişkin teşviklerden yararlanılabilir.
  • Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (Teknoparklar): Ar-Ge, tasarım ve yazılım faaliyetlerini desteklemeyi amaçlar. Bölge içinde geliştirilen Ar-Ge veya yazılım faaliyetlerinden münhasıran elde edilen kurum kazançları Kurumlar Vergisinden tamamen muaftır ve çalışan ücretleri yoğun şekilde sübvanse edilmektedir.

Rekabet Hukuku ve Birleşme-Devralma Denetimi

Birleşme veya devralma gerçekleştiren yabancı şirketler, Rekabet Kurumu’nun (RK) yetki alanındaki ciro eşikleri takip etmek zorundadır. Ekonomik gerçekleri yansıtmak amacıyla yapılan kapsamlı düzenlemelerle eşikler artırılmıştır. İşlem taraflarının toplam Türkiye cirosunun 3 milyar TL’yi aşması VE en az iki tarafın ayrı ayrı Türkiye cirosunun 1 milyar TL’yi aşması durumunda Rekabet Kurumu’na işlemin Rekabet Kuruluna bildirilerek izin alınması zorunludur.

İstisna: Rekabeti ortadan kaldırabilecek stratejik devralmaları önlemek amacıyla, devralınan hedef şirket Türkiye’de kurulu bir “Teknoloji Teşebbüsü” (yazılım, yapay zekâ, biyoteknoloji) ise, 1 milyar TRY tutarındaki bireysel ciro eşiği dikkate alınmaz ve hedef şirket için teknoloji teşebbüslerine özgü ciro değerlendirmesi uygulanır.

Türkiye’de Şirketler Hukukunda Önemli Konular Hususları ve Yönetici Sorumlulukları

Ticari faaliyetler geliştikçe, yabancı yatırımcılar ve çok uluslu işletmeler, Türkiye pazarındaki faaliyetlerin sürekliliği ve varlık koruması sağlamak için kurumsal yönetim, vergi uyumu ve yönetici sorumluluğu gibi oldukça hassas yasal katmanları yönetmek zorundadır.

2026 Vergi Revizyonu: OECD İkinci Sütun (Pillar Two) ve Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi

2024–2026 dönemindeki mevzuat değişiklikleri, küresel standartlarla uyumlu olarak Türk kurumlar vergisinde önemli değişiklikler içermektedir. 7524 Sayılı Kanun kapsamında Türkiye, konsolide küresel gelirleri 750 milyon EURO ve üzerinde olan çok uluslu şirket grupları için %15 oranında küresel asgari kurumlar vergisini (Pillar Two) resmen iç hukukuna entegre etmiştir. Buna ek olarak, sıkı bir Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi yürürlüğe girmiştir. Standart indirimlerden bağımsız olarak, kurumlar vergisi yükümlülüğü brüt kurum kazancının %10’unun altına düşemez. Bu ikili hesaplama paradigması, yabancı iştirakler için geleneksel vergiden kaçınma stratejilerini önemli ölçüde kısıtlamaktadır.

2026 Zorunlu Sermaye Artırımı İçin Son Tarih ve Fesih Riski

Yabancı yatırımcılar için önemli bir hukuki risk, yasal asgari sermaye tutarlarının zorunlu olarak artırılmasıdır. Kurumsal finansal dayanıklılığı sağlamak amacıyla, asgari sermaye tutarlar Limited Şirketler için 50.000 TL ye ve Anonim Şirketler için 250.000 TL’ye yükseltilmiştir. Sermayesi bu yeni asgari tutarların altında kalan tüm mevcut şirketlerin en geç 31 Aralık 2026 tarihine kadar resmi bir sermaye artırımı gerçekleştirmesi gerekmektedir. Buna uymamanın sonuçları ağırdır: Sermayesini artırmayan şirketler hukuken infisah etmiş (dağılmış) sayılacaktır. Bu otomatik fesih durumu, derhal ve zorunlu tasfiye süreçlerini tetikler ve yönetim organı bakımından somut olayın koşullarına göre sorumluluk gündeme gelebilir.

Kamu Borçlarına Karşı Müteselsil Sorumluluk ve Yöneticilerin Yükümlülükleri

Türk Ticaret Kanunu, yönetim kurulu üyelerine “tedbirli bir yöneticinin özeniyle hareket etme yükümlülüğü yüklemektedir. Şirkete verilen zararlardan doğan hukuki sorumluluk kusura dayalı olmakla birlikte, yabancı yöneticiler kamu borçları (kamu alacakları) ile ilgili yasal sorumlulukların bilincinde olmalıdır. Bir Limited veya Anonim şirketin kurumlar vergisi, KDV veya SGK primlerini ödememesi ve devletin bu fonları şirket varlıklarının tasfiyesi yoluyla tahsil edememesi durumunda, yöneticiler bu kamu borçlarından kişisel ve müteselsil olarak kanunda öngörülen şartlarda kişisel sorumlulukları doğabilir. Kurumsal perdenin bu şekilde aralanması, yabancı yöneticiler tarafından etkin bir mevzuata uyum denetimi zorunlu kılmaktadır.

Yabancı Ortak Girişimler İçin Pay Sahipleri Sözleşmelerinin (SHA) Yapılandırılması

Şirket Ana Sözleşmesi şirketin temel kurallarını belirlerken, yabancı yatırımcılar hassas yönetim kurallarını ve çıkış stratejilerini gizli tutmak için yoğun bir şekilde Pay Sahipleri Sözleşmelerine güvenirler. Ancak, bu sözleşmeler Türk Ticaret Kanunu tarafından değil, Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümleri kapsamında değerlendirilir. Bu durum, birlikte satma hakkı (drag-along) ve birlikte satılmayı isteme hakkı (tag-along) gibi standart uluslararası çıkış haklarının icra edilebilirliği konusunda zorluklar yaratır. Türk ticaret mahkemeleri tarihsel olarak bir SHA ihlali durumunda “aynen ifa” (hisselerin zorla devri) kararı vermediğinden, gelişmiş hukuki mühendislik gereklidir. Uygulayıcılar, mutlak çıkış icra edilebilirliğini sağlamak için emanetçide tutulan beyaza ciro edilmiş pay senetleriyle birleştirilmiş alım/satım opsiyonları gibi sözleşmesel güvence mekanizmaları kurmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar ve Stratejik Risk Yönetimi

  • Yanlış Şirket Türü Seçimi: Daha düşük sermaye şartı (50.000 TL) nedeniyle limited şirketi tercih edip, ortakların şirketin kamu borçlarından dolayı kişisel mal varlıklarıyla sorumlu olduğunu fark edememek.
  • Yetersiz Sermaye ve Çalışma İzni Reddi: Yalnızca asgari sınır olan 50.000 TL sermaye ile şirket kurmak, Bakanlığın yabancı kurucu için en az 100.000 TRY sermaye şartı araması nedeniyle çalışma izni başvurusunun doğrudan reddedilmesine yol açar.
  • Sanal Ofis Reddi: Çok ucuz ve yetersiz nitelikteki sanal ofislerin kullanılması, fiziki Yoklama denetimi sırasında Vergi Levhasının reddedilmesiyle sonuçlanır.
  • Banka Uyum Gecikmeleri: Banka hesabının anında açılacağını varsayarak KYC/AML dokümantasyon engellerini hafife almak.
  • Kapanış Sonrası Yükümlülüklerin İhmali: 10 günlük SGK işyeri bildirgesi süresini veya E-TUYS raporlama takvimini kaçırarak idari para cezalarına maruz kalmak.

Sonuç

Türkiye’de şirket kuruluşu, ticaret sicili işlemleri ile buna karşılık gelen kuruluş sonrasında yerine getirilmesi gereken hukuki yükümlülükler bir arada bulunduğu, son derece modernize edilmiş ve dijital öncelikli bir süreci ifade eder. Türk ticari ortamı, gelişmekte olan pazarlarda nadiren görülen bir hak eşitliği sunarak yabancı sermayeyi doğası gereği memnuniyetle karşılamaktadır. Türk Ticaret Kanunu’na tam olarak uyum sağlayarak, Özel Ekonomik Bölgelerden yararlanarak ve kuruluş sonrası yasal uyum ile bankacılık gerekliliklerini dikkatle yöneterek; yabancı girişimler Türkiye’nin dinamik kurumsal ekosistemine başarıyla entegre olabilir ve bu ekosistemin sunduğu avantajlardan yararlanabilirler.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye'de Şirket Kurmak İçin İkamet İznine İhtiyacım Var Mı?

Hayır, yabancı bir yatırımcı olarak şirket kurmak veya hisse sahibi olmak için ikamet izni (oturma izni) ön şart değildir. Kuruluş belgelerini işleme koymak için temel olarak geçerli bir pasaporta ve Türkiye'den alınmış bir potansiyel vergi kimlik numarasına ihtiyacınız olacaktır.

Şirket Açmak İçin Bir Türk Ortağa İhtiyacım Var Mı?

Standart ticari sektörlerin çoğunda yabancı gerçek ve tüzel kişilerin şirket hisselerinin %100'üne sahip olmalarına izin verilmektedir. Belirli sermaye tavanlarına tabi özel denetimli endüstrilerde (örneğin havacılık, bankacılık) faaliyet göstermediğiniz sürece, genellikle yerel bir Türk ortağa veya sponsora ihtiyacınız yoktur.

Gerekli Asgari Sermaye Ne Kadardır?

Bir Limited Şirket (Ltd. Şti.) kurmak için gereken yasal asgari sermaye tutarı 50.000 TL'dir. Bir Anonim Şirket (A.Ş.) için gerekli asgari sermaye tutarı ise 250.000 TL'dir. Şubelerin genellikle herhangi bir yasal asgari sermaye zorunluluğu bulunmamaktadır.

Türkiye'de Şirket Kurmanın Maliyeti Ne Kadardır?

Yasal sermayenizi yatırmanın yanı sıra noter masrafları, yeminli tercüme ücretleri, Ticaret Sicili harçları, hukuki danışmanlık hizmetleri ve Rekabet Kurumuna yapılacak zorunlu katkı payı (sermayenin %0,04'ü üzerinden hesaplanır) için bütçe ayırmalısınız. Kesin hesaplamalar için bir ücret teklifi talep edebilirsiniz.

Uzaktan Şirket Kurabilir Miyim?

Çoğu durumda yabancı yatırımcılar, usulüne uygun şekilde tasdik edilmiş bir Vekaletname (Power of Attorney) düzenleyerek Türkiye'ye seyahat etmeden kuruluş sürecini tamamlayabilirler. Sürecin tamamen uzaktan yürütülüp yürütülemeyeceği; kurucuların kişisel koşullarına, istenen belgelere, ilgili sicil ve bankacılık prosedürlerine bağlıdır.

Şirket Kurduktan Sonra Türkiye'de Çalışabilir Miyim?

Sadece şirket hisselerine sahip olmak size otomatik olarak ülkede yasal çalışma veya yaşama hakkı vermez. Şirkette aktif olarak müdür (yönetici) veya çalışan sıfatıyla görev yapabilmek için, rolünüzün bir Türk çalışma izni gerektirip gerektirmediğini belirlemeli ve geçerli yasal ve finansal kriterleri ayrıca yerine getirmelisiniz.

Written by
Nexpo Admin
Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry’s standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book. It has survived not only five centuries, but also the leap into electronic typesetting, remaining essentially unchanged.
Bu makaleyi paylaş:

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Categories
Size nasıl yardımcı olabiliriz?

Hukuki ihtiyaçlarınızı değerlendirmek üzere ekibimizle iletişime geçin.

Popüler Makaleler
Bunlar da ilginizi çekebilir
Genel

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 31. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında düzenlenecek bu izinler, belirli...

Blog

Türkiye Cumhuriyeti Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan (GİB) bir vergi cezası ihbarnamesi almak, herhangi bir işletme sahibi, yabancı yatırımcı veya...

Blog

Tenfiz davası, yabancı bir mahkeme tarafından verilen ve ilgili ülke hukukuna göre kesinleşmiş bir kararın, kanuni şartların sağlanması...